jaar

auteur

titel

uitgever

inhoud

2016 (regelmatig)

divers

Nieuwsbrief  Kijk op exoten

RAVON

Deze digitale nieuwsbrieven bevatten informatie over exoten in Nederland en verschijnen enkele keren per jaar. Ze maken onderdeel uit van het Signaleringsproject Exoten, dat op initiatief van het Team Invasieve Exoten (Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit) is opgestart. Het Signaleringsproject Exoten heeft als doel vrijwilligers te enthousiasmeren uit te kijken naar exoten en waarnemingen te melden via Waarneming.nl of Telmee.nl.

2016

Herder, J. ea

Genetisch onderzoek kleine

modderkruipers Nederland

RAVON en Datura

Dit onderzoek biedt meer duidelijkheid over de verspreiding van de hybride kleine modderkruipers in Nederland en de mogelijke gevaren voor verdringing van de inheemse kleine modderkruiper. Binnen dit onderzoek zijn op 16 locaties in Nederland kleine modderkruipers afgenomen en is op basis van DNA-onderzoek bepaald of het C. taenia of hybriden betrof. Daarnaast zijn morfologische kenmerken opgemeten en is de geslachtsverhouding bepaald.

2016

Löffler, M.

Verslag VVM symposium invasieve exoten

VVM netwerk van milieuprofessionals

Dit verslag geeft een impressie van het startsymposium Aanpak invasieve exoten. Het symposium vormde de aftrap van de Week van de Invasieve Exoten en inventariseerde de rollen van de overheden, belangenorganisaties, onderzoeksbureaus en burgers bij de aanpak van invasieve exoten. De sprekers gingen bovendien in op het beleid en op mogelijke maatregelen voor het voorkomen, bestrijden of beheersen van invasieve exoten.

2016

Odé, B. ea


NEM-Verspreidingsonderzoek Invasieve vaatplanten

2015

2016

Dit rapport geeft verspreidingsdata weer van invasieve vaatplanten in het kader van het Netwerk Ecologische Monitoring (NEM). Kern ervan is de coördinatie van gegevensverzameling door vrijwilligers gericht op contractsoorten (invasieve exoten) en de ontsluiting in de Nationale Database Flora en Fauna

(NDFF) van deze gegevens ten behoeve van beleid en beheer rondom invasieve exoten. In 2015 is de lijst met contractsoorten uitgebreid naar 47 soorten.

2016

Hollander, Hans

Verspreidingsonderzoek

muntjak Muntiacus

reevesi in Nederland –

januari t/m maart 2016

Zoogdiervereniging

Dit rapport geeft de resultaten van een verspreidingsonderzoek naar de muntjak in Nederland. De vraagstelling hierbij is, waar en in welke aantallen muntjaks

anno 2016 in Nederland voorkomen en in hoeverre sprake is van populaties en

van voortplanting en dus vestiging.

2015

Verbrugge e.a.,

Expertpanelbeoordeling van potentiele risico’s en managementopties van invasieve exoten in Nederland

Nederlands Expertise Centrum Exoten, NIOZ, Stichting Bargerveen, Sovon Vogelonderzoek Nederland, Bureau van de Zoogdiervereniging, Natuurbalans, FLORON en RAVON

Deze rapportage geeft een (waar mogelijk) wetenschappelijk onderbouwd oordeel over de risico’s en beheersbaarheid van soorten die Nederland zou kunnen voordragen en ondersteunen voor opname op de lijst van EU-verordening.

2015

Mauer, ea

Rapportage

Inventarisatie samenstelling wilde plantenmengsels


 Rijksuniversiteit Groningen

Dit rapport presenteert de resultaten van een onderzoek in opdracht van de NVWA naar de mogelijke invoer van zaden en vruchten van ongewenste, schadelijke of mogelijk invasieve uitheemse plantensoorten in Nederland via zaaimengsels voor grote oppervlakten binnen ons landschap.  

2015

Pelt, H. Van ea

Options in dealing with

marine alien species

IMARES

 This review on marine alien species outlines aspects of prevention, eradication and control strategies. When managing invasive species, prevention is preferable and less costly than controlling species. Especially for marine environments, invasive species can disperse rapidly and can be particularly hard to detect.

2015

Wijsman, ea

Risicobeeld

oestertransporten in relatie

tot mariene invasieve exoten

IMARES

In dit rapport is een overzicht gepresenteerd van de verplaatsingen van schelpdieren en tarra die is geassocieerd met de oesterkweek in het Grevelingenmeer en de Oosterschelde. Met deze verplaatsingen worden niet alleen de oesters verplaatst, maar ook met de oesters geassocieerde soorten die “meeliften” met deze transporten. Van bijzonder belang hierbij zijn de exoten, waarvan de verspreiding als gevolg van deze transporten kan worden versneld in vergelijking tot het natuurlijke verspreiding.

2014

Gitternberger, ea

Native and non-native species of the

Dutch Wadden Sea in 2014

GiMaRIS

This report reflects the results of a rapid assessment of the marine algae and macrofauna of both the hard substrata and soft substrata in the Dutch Wadden Sea (in the summer of 2014)..

2014

Kleunen, A. van, ea

De verspreiding van

Halsbandparkiet en andere

in het wild voorkomende

papegaaiachtigen

(Psittaciformes)

in Nederland

SOVON

De broedverspreiding van de Halsbandparkiet in 2011-2013 is in beeld gebracht met behulp van

ruimtelijke modelleringstechnieken, gebaseerd op broedvogeltellingen in steekproefgebieden en

op ruimtelijke variabelen.

2011

Löffler

Verstekelingen uit verre oorden

Tijdschrijft Geografie

Artikel over invasieve exoten, als resultaat van bioglobalisering

2011

Bosman, W. ea

Verspreiding van de Italiaanse kamsalamander

in Nederland en mogelijkheden voor beheersing

en eliminatie

RAVON

In opdracht van Team Invasieve Exoten is in 2011 de actuele verspreiding van de Italiaanse kamsalamander onderzocht op grond waarvan het risiconiveau van zijn aanwezigheid in beeld wordt gebracht. Ook wordt ingegaan op mogelijke effectieve managementopties. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen eliminatie en beheersing. Bij eliminatie wordt geanalyseerd wat de mogelijkheden zijn om de aanwezige populaties volledig te elimineren. Bij beheersing wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn om verdere verspreiding te voorkomen of de impact te

minimaliseren.

2011

Hornman, Menno

Actueel voorkomen van Rosse Stekelstaarten in Nederland

SOVON

 Om meer inzicht te krijgen in de verspreiding van de Rosse Stekelstaart heeft SOVON een overzicht opgesteld van de plaatsen waar deze soort de afgelopen 10 jaar is waargenomen. Ook zijn vogels geteld op de plekken waar het voorgaande winterseizoen waarnemingen zijn verricht. De resultaten hiervan worden in dit rapport besproken.

2011

Odé, B. ea

Eindrapportage

verspreidingsonderzoek vaatplanten

2010

onderdeel invasieven

FLORON

 Deze eindrapportage beschrijft de activiteiten en geeft een overzicht van de resultaten van de gegevensverzameling van invasieven. De beschikbaar gekomen vindplaatsgegevens zijn inmiddels toegevoegd aan de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF).

2011

Dijkstra, V. ea

Inventarisatie Pallas’ eekhoorn

 bij Weert 2011

Zoogdiervereniging

Met behulp van zichtwaarnemingen van recreanten en terreinbeheerders en de inzet van haarvallen en cameravallen is onderzocht hoe groot het verspreidingsgebied is.

Daarnaast is een schatting gegeven van het aantal Pallas’ eekhoorns en het aantal rode eekhoorns (Sciurus vulgaris) dat in het verspreidinggebied van de Pallas’ eekhoorn voorkomt.

2011

Koese, B. ea

A National Inventory of

Invasive Freshwater crayfish in

The Netherlands in 2010

EIS en Haskoning

In late summer 2010, about 300 volunteers from all over the Netherlands contributed to a special project: a national suvey of invasive crayfish. The goal of this project was to map the distribution of invasive crayfish in the Netherlands. Next to it, an attempt was made to define the ecological niche of a long established crayfish species: the spiny cheek crayfish Orconectes limosus. Finally, we investigated the effect on the water quality and physical structure of the habitat by crayfish species that entered the Netherlands more recently

2009

Wijnhoven, ea.

Historische analyse exoten

 in de Zeeuwse delta

NIOO en Monitor Taskforce

De opkomst, verspreiding, ontwikkeling en impact van exoten onder de macrofauna van het zachte substraat in de Zeeuwse brakke en zoute wateren

2009

Gittenberger, e.a.

Inventarisatie van de aan hard substraat

gerelateerde macroflora en macrofauna

in de Nederlandse Waddenzee

GiMaRIS

Dit rapport geeft de resultaten weer van een soorten-inventarisatie die zich richt op

de aan hard substraat gerelateerde macroflora en macrofauna in het Nederlandse deel van de Waddenzee. De focus van deze inventarisatie lag op exoten in het algemeen, en op die soorten die wel al levend in de Oosterschelde zijn aangetroffen, maar waarvan nog geen waarnemingen uit de Waddenzee bestonden. Speciale aandacht werd hierbij besteed aan het mogelijk voorkomen van de Amerikaanse oesterboorder en de Japanse oesterboorder.

2007


Beleidsnota Invasieve exoten

Rijksoverheid

Eerst wordt de aanleiding van de ontwikkeling van exotenbeleid besproken: globalisering, internationale afspraken en het ontbreken van specifiek Nederlands beleid om schade door invasieve exoten aan biodiversiteit te voorkomen. Vervolgens worden de uitgangspunten van het nieuwe beleid toegelicht. Tot slot wordt weergegeven op welke wijze het beleid uitgevoerd zal worden. In de bijlage wordt ter illustratie een aantal voorbeelden van exoten gepresenteerd.

2007

Peeters, ea

De opmars van exoten in Belgie

Biodiversity.be, museium

In onze natuur duiken steeds meer uitheemse soorten* of exoten* op. Dat zijn planten en dieren

die hier normaal niet thuishoren maar door allerlei oorzaken wel bij ons terechtkomen. Sommige

worden gedumpt, andere ontsnappen, nog andere worden aangevoerd door het steeds drukkere

internationale transport...